همگام

خودرو

پیشگیری از سنگهای ادراری
ساعت ٦:٢۱ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۸ فروردین ۱۳۸۸   کلمات کلیدی:

سنگهای ادراری یکی از عوارض شایع دستگاه ادراری بیماران ضایعه نخاعی می باشد ، این سنگها در دستگاه ادراری به اندازه های متفاوتی با هسته های ریز ته نشین می شوند و به مرور زمان به اندازه های آنها افزوده می گردد. بطوری که حتی سنگهای مثانه می توانند به اندازاه یک پرتقال افزایش حجم داشته باشند . فرد مبتلاء به سنگهای ادراری ممکن است بصورت سرپایی درمان شود و یا اینکه در بیمارستان بستری شده ، مورد عمل جراحی قرار گیرد و یا به کمک سنگ شکن درمان شود.


عواملی که در تشکیل سنگهای ادراری موثرند عبارتند از:

1.      عفونت ادراری

2.      رکود جریان ادرار

3.      مصرف بی رویه ویتامین های مختلف مثل ویتامین C

4.      رژیم نامناسب ( مصرف زیاد لبنیات و غذاهای سرشار از کلسیم )

5.      سابقه خانوادگی در سنگهای ادراری

6.      بیماریهای التهابی روده

7.      بی حرکتی طولانی

8.      دریافت مایعات به مقدار کم

گفتنی است بعضی از بیماریها سبب بهم خوردن میزان کلسیم در بدن می شوند که این خود سبب می گردد که کلسیم در ادرار افزایش یابد و زمینه برای بوجود آمدن سنگ کلیه فراهم شود.  بی تحرکی جانبازان ضایعه نخاعی ، باعث کاهش تخلیه ادراری و تغییر سوخت و ساز کلسیم می شود که این خود جانبازان را مستعد سنگهای ادراری می کند . به همین خاطر باید این عزیزان را به حرکت کردن تشویق نمود.

علائم سنگهای ادراری :

درد مبهم یا تیر کشنده در بیمارانی که حس دارند می تواند نشانه سنگ ادراری باشد ، اما در بیمارانی که  حس ندارند علائم وجود سنگ بیشتر بصورت تغییر رنگ ادرار ، عفونی شدن ادرار ( تب و لرز ) و پیدایش خون در ادرار نمایان می شود. گاهی قطع شدن یا کاهش جریان ادرار می تواند دلیلی بر وجود سنگ در مجرای ادرار بیمار نخاعی باشد. سنگهای کوچک ( کوچک تر از یک سانتی متر ) شانس بیشتری برای دفع شدن دارند ولی سنگهای بزرگتر به دلیل مسدود نمودن جریان ادرار باعث فشار به کلیه ها شده و در دراز مدت عوارضی را در بیمار ایجاد میکند.

خطر سنگهای بزرگ ادراری :

خطر این سنگها به علت حرکت نکردن آنهاست . به همین خاطر ، ممکن است کلیه ها را از کار انداخته و به کلیه ها صدمه بزنند.

پیشگیری :

بهترین و موثرترین راه پیشگیری از ایجاد تمام سنگهای ادراری ، نوشیدن آب به مقدار زیاد است ، چرا که حجم زیاد ادرار و جریان ادرار در راههای ادراری موجب شستشوی مداوم این راهها و جلوگیری از ته نشین شدن هسته های سنگهای ادراری می شوند.

نوشیدن حدود یک لیوان آب در هر ساعت ( در فصل سرما) و حدود یک تا دو لیوان ( در فصل گرما ) در هنگام بیداری کافی است . اگر شما جزو افرادی هستید که در هنگام فعالیت عرق بیشتری می کنید باید بیشتر از یک تا دو لیوان آب درهر ساعت مصرف کنید. نشانه خوردن آب کافی آن است که ادرار شما رقیق ، شفاف و به رنگ آب باشد . وجود ادرار غلیظ و پررنگ مثل چای نشانه غلظت ادراری است و مشخص می کند که آب کمی دریافت شده است.

افرادی که کلیه سنگ ساز دارند بهتر است شبها در موقع خواب هم یکبار بیدار شده و آب بنوشند ، خوردن آب (حدود یک لیوان در هرساعت) مهم است یعنی اینکه فرد نباید پس از 4 ساعت آب نخوردن به یکباره چهار لیوان آب بنوشد چون ممکن است هسته اولیه سنگ در موقع  کم آبی تشکیل شده باشد و بعدها رشد کرده و مبدل به سنگ ادراری شود.

در صورتیکه آب به حد کافی نوشیده شود تا ادرار را به رنگ آب در آورد ، دیگر مهم نیست که جنس آن چگونه است ( منظور از جنس : آب سنگین ، آب سبک ، آب آهک دار )

رژیم غذایی برای مبتلایان به سنگهای ادراری :

1.      شیر: نوشیدن شیر در حد یک فنجان کوچک در روز محدود شود.

2.      پنیر : محدود به 60 گرم در روز فقط از نوع تازه توصیه می شود.

3.      چربی : به حد نیاز و دلخواه

4.      تخم مرغ : در حد یک عدد در روز مصرف شود. در صورتیکه سفیده آن خورده شود این محدودیت از بین می رود.

5.      گوشت : مصرف گوشت سفید و گوشت قرمز محدود به 140 گرم در روز می باشد . مصرف جگر ، دل ، قلوه ، مغز و کله پاچه اصلا" توصیه نمی شود.

6.      سبزیجات و میوه جات : مصرف چغندر قند ، سیب زمینی ، قارچ ، شلغم ، اسفناج و هویج توصیه نمی شود و از خوردن ریواس باید پرهیز شود. مصرف میوه جات آزاد است.

7.      نوشیدنیها : نوشابه های کربن دار ( سخت ) و کاکائو دار تا حد امکان مصرف نشود.

8.      متفرقه : خوردن فندق ، بادام زمینی ، کاکائو ، شکلات ، مایعات کلسیم دار و فسفردار ممنوع می باشد.

9.      مصرف چای کم رنگ درحد تحمل و میل توصیه می شود.